W Przedszkolu Wesołe Motylki wierzymy, że każde dziecko jest zdolne — na swój własny, niepowtarzalny sposób. Dlatego naszą codzienną pracę opieramy na teorii inteligencji wielorakich Howarda Gardnera, która pozwala dostrzegać, rozwijać i wzmacniać mocne strony każdego przedszkolaka. Poznaj osiem rodzajów inteligencji i zobacz, jak wspieramy wszechstronny rozwój dzieci.

„Nie jest najważniejsze to, jak bardzo jesteś inteligentny. Najważniejsze jest to, w jaki sposób jesteś inteligentny.” — Howard Gardner

Jesteśmy zafascynowani teorią inteligencji wielorakich autorstwa Howarda Gardnera — wybitnego psychologa, profesora neurologii, laureata wielu prestiżowych nagród oraz osiemnastu honorowych doktoratów.

W powszechnym rozumieniu nadal wychodzi się z założenia, że inteligencję można zmierzyć prostym testem IQ. Społeczeństwo przyjęło także tendencję do oceniania inteligencji na podstawie umiejętności szkolnych — głównie zdolności czytania, biegłości w liczeniu oraz znajomości zbioru faktów. Nie podważamy znaczenia tych umiejętności. Uważamy jednak, że takie spojrzenie przedstawia jedynie fragment niezwykle złożonego obrazu ludzkiego potencjału.

Bliskie jest nam podejście Howarda Gardnera, który zakwestionował pogląd, że inteligencję można opisać wyłącznie jednym wskaźnikiem, i zaproponował koncepcję inteligencji wielorakich. Według tej teorii każdy człowiek posiada różne rodzaje zdolności poznawczych, rozwijające się w indywidualnym tempie i w różnym stopniu. Oznacza to, że każde dziecko jest zdolne — na swój własny, niepowtarzalny sposób.

Bacznie obserwujemy poczynania naszych przedszkolaków, dostrzegając ich małe i duże sukcesy. Jedno z łatwością buduje skomplikowane konstrukcje z klocków, inne z wdziękiem odtwarza układy taneczne, a jeszcze inne z niezwykłą łatwością nawiązuje relacje z rówieśnikami i buduje atmosferę współpracy w grupie. Dla nas wszystkie te zdolności są cenne, dlatego stosujemy różnorodne metody i formy pracy, które pozwalają dostrzec indywidualne potrzeby i mocne strony każdego dziecka.

Nasz zespół ukończył szkolenie prowadzone przez Monikę Zatorską — cenioną edukatorkę i specjalistkę w zakresie edukacji opartej na teorii inteligencji wielorakich Howarda Gardnera. Poznaj poniżej osiem rodzajów inteligencji oraz przykłady znanych osób, których życie doskonale ilustruje ich potencjał — być może zachęci Cię to do refleksji nad tym, która z inteligencji szczególnie wyróżnia Twoje dziecko.

Inteligencja muzyczna

Jednym z najbardziej znanych przykładów inteligencji muzycznej jest Yehudi Menuhin. Już jako trzyletni chłopiec zachwycił się brzmieniem skrzypiec i poprosił rodziców o możliwość nauki gry. W wieku zaledwie siedmiu lat występował już publicznie w różnych krajach świata. Jego przykład pokazuje, że wyjątkowa wrażliwość muzyczna może ujawnić się bardzo wcześnie.

Inteligencja cielesno-kinestetyczna

Pewnego razu nastoletni Babe Ruth podczas meczu głośno krytykował grę jednego z zawodników. Poirytowany trener zawołał, żeby sam spróbował, skoro wie, jak należy to robić. Ruth uległ namowom i gdy tylko stanął na stanowisku miotacza, poczuł, że rzucanie piłką przychodzi mu całkowicie naturalnie. Dalszy bieg wydarzeń przeszedł do historii — jego sukcesy stały się legendą.

Inteligencja logiczno-matematyczna

„Nagle podskoczyłam i pobiegłam z powrotem na pole. Krzyknęłam: Eureka! Mam!” — to cytat Barbary McClintock, noblistki w dziedzinie medycyny i fizjologii. Jej historia ilustruje dwie cechy tej inteligencji: wyjątkową zdolność do szybkiego i trafnego rozwiązywania problemów oraz jej niewerbalny charakter — McClintock znalazła rozwiązanie, zanim potrafiła ująć je w słowa.

Inteligencja językowa

To zdolność sprawnego posługiwania się słowem, dostrzegania subtelności znaczeniowych oraz wykorzystywania języka do wyrażania myśli, emocji i złożonych idei. Wybitnym przykładem był Thomas Stearns Eliot — poeta, eseista i laureat Literackiej Nagrody Nobla. Jego twórczość pokazuje, że mistrzostwo językowe polega przede wszystkim na umiejętności nadawania słowom wielu poziomów znaczeń.

Inteligencja przestrzenna

Przejawia się zdolnością do trafnego postrzegania relacji przestrzennych, tworzenia i przekształcania wyobrażeń oraz orientowania się w otoczeniu. Szczególnie widoczna jest u architektów, rzeźbiarzy, pilotów czy nawigatorów. Spektakularnym przykładem są żeglarze z Archipelagu Wysp Karolińskich, którzy przez stulecia przemierzali Ocean Spokojny bez kompasu i map, określając położenie na podstawie gwiazd, słońca, fal i zachowania ptaków.

Innym przykładem jest opisany przez Selfe (1977) przypadek Nadii — dziewczynki ze spektrum autyzmu, która mimo poważnych trudności w rozwoju mowy tworzyła niezwykle realistyczne rysunki, wiernie oddając proporcje i perspektywę. Co istotne, umiejętności te pojawiły się, zanim rozwinęły się u niej kompetencje językowe — co pokazuje, że inteligencja przestrzenna może funkcjonować niezależnie od językowej.

Inteligencja intrapersonalna

Przykładem jest autobiograficzny esej Virginii Woolf „Szkic z przeszłości”. Pisarka nie ogranicza się w nim do odtwarzania wydarzeń z dzieciństwa, lecz podejmuje próbę zrozumienia mechanizmów własnej pamięci i świadomości. Analizuje wpływ dziecięcych przeżyć na swoje późniejsze życie, dostrzegając w nich głębszy sens rzeczywistości i lepsze zrozumienie samego siebie.

Inteligencja interpersonalna

To zdolność rozumienia innych ludzi — ich emocji, potrzeb i motywacji — oraz wykorzystywania tej wiedzy w budowaniu relacji. Klasycznym przykładem jest historia Anne Sullivan i Helen Keller, która we wczesnym dzieciństwie straciła wzrok i słuch. Sullivan, młoda nauczycielka, musiała znaleźć sposób porozumienia się z dzieckiem pozbawionym wzroku i słuchu. Jej historia pokazuje, że ta inteligencja wymaga empatii, cierpliwości i zdolności spojrzenia na świat z perspektywy drugiego człowieka.

Inteligencja przyrodnicza

To zdolność rozpoznawania, klasyfikowania i rozumienia elementów świata natury oraz zachodzących między nimi zależności. Klasycznym przykładem jest Karol Darwin, który już od młodości przejawiał wyjątkową ciekawość przyrody i umiejętność szczegółowej obserwacji organizmów żywych. Jego zdolność łączenia pojedynczych obserwacji w szerszy obraz doprowadziła go do stworzenia teorii ewolucji przez dobór naturalny.

Każde dziecko jest wyjątkowe i posiada swój niepowtarzalny zestaw inteligencji. Naszym zadaniem jest pomagać mu odkrywać mocne strony, rozwijać je i wspierać w drodze do bycia najlepszą wersją siebie. Razem pozwólmy dzieciom rozwinąć skrzydła. 🦋

Chcesz, aby Twoje dziecko rozwijało swoje mocne strony w przyjaznej, wspierającej atmosferze? Zapraszamy do kontaktu — opowiemy o naszych grupach i pokażemy, jak teoria inteligencji wielorakich wygląda u nas na co dzień.

Literatura: H. Gardner, „Inteligencje wielorakie. Teoria w praktyce”, przeł. A. Jankowski, Poznań 2002; H. Gardner, „Frames of Mind: The Theory of Multiple Intelligences”, New York: Basic Books, 1983.